Fale mózgowe: delta, theta, alfa, SMR, beta i gamma

Fala mózgowa - co to właściwie jest

Fala mózgowa to rytmiczna zmiana potencjału elektrycznego, powstająca, gdy duże grupy neuronów pracują w zsynchronizowanym tempie. Częstotliwość fali podajemy w hercach (Hz), czyli liczbie cykli na sekundę. W każdej chwili w zapisie obecne są wszystkie pasma jednocześnie - zmieniają się tylko ich proporcje.

Przegląd pasm częstotliwości

Delta (0,5-4 Hz)

Najwolniejszy rytm, dominujący w głębokim śnie. U osoby dorosłej w stanie czuwania jego udział jest niewielki. U małych dzieci jest naturalnie wyższy, dlatego tak ważne jest porównywanie wyników z normami dla wieku.

Theta (4-8 Hz)

Pojawia się w stanach senności, rozluźnienia i swobodnego błądzenia myślami. Odgrywa też rolę w procesach pamięciowych. Proporcja theta do szybszych pasm należy do często analizowanych wskaźników.

Alfa (8-12 Hz)

Klasyczny rytm spokojnej czujności. Najwyraźniej widać go nad tyłem głowy po zamknięciu oczu - i słabnie, gdy oczy się otwierają. Ta reakcja jest jednym z podstawowych elementów oceny zapisu.

SMR (12-15 Hz)

Rytm sensomotoryczny rejestrowany nad korą ruchową, w okolicach odprowadzeń C4 i Cz. Wiąże się ze stanem, w którym ciało jest wyciszone, a uwaga pozostaje gotowa do działania.

Beta (15-30 Hz)

Rytm aktywnego myślenia, rozwiązywania problemów i skupienia. W analizie często rozróżnia się niską betę (15-18 Hz), związaną z zadaniowym skupieniem, oraz wyższe zakresy, które przy dużym udziale mogą odzwierciedlać napięcie.

Gamma (powyżej 30 Hz)

Najszybsze pasmo, łączone z integracją informacji. Jest bardzo podatne na zakłócenia od napięcia mięśni twarzy i karku, dlatego wymaga szczególnie starannego oczyszczenia zapisu.

Nie ma dobrych i złych fal

Częsty mit głosi, że „alfa jest dobra, a theta zła”. W rzeczywistości każde pasmo jest potrzebne - liczy się, czy pojawia się we właściwym miejscu, we właściwym czasie i we właściwej proporcji do innych. Ta sama ilość alfy może być typowa przy oczach zamkniętych i nietypowa podczas zadania.

Jak pasma zmieniają się w ciągu życia

U dzieci dominują wolniejsze rytmy, a częstotliwość alfy stopniowo rośnie wraz z dojrzewaniem mózgu. U dorosłych profil jest stabilniejszy, ale reaguje na sen, zmęczenie, kofeinę i poziom stresu. Właśnie dlatego mapowanie QEEG zawsze odnosi wyniki do bazy normatywnej dla konkretnego wieku.

Więcej o tym, jak te pasma przekładają się na raport, przeczytasz w poradniku Jak czytać raport QEEG.