Czym jest HRV
HRV (ang. heart rate variability) to zmienność odstępów czasowych między kolejnymi uderzeniami serca. Nawet przy tętnie 60 uderzeń na minutę odstępy nie wynoszą dokładnie sekundy - raz są nieco krótsze, raz dłuższe. Ta zmienność jest zjawiskiem pożądanym i świadczy o elastyczności układu nerwowego autonomicznego.
Jak mierzymy HRV
Pomiar wykonuje się czujnikiem fotopletyzmograficznym na palcu lub pasem na klatce piersiowej. Najczęściej rejestrujemy kilka minut spoczynku, a następnie reakcję na obciążenie - np. zadanie umysłowe - i fazę powrotu do równowagi. Pomiar jest bezbolesny i trwa kilkanaście minut.
Co mówią wskaźniki HRV
RMSSD
Opisuje różnice między sąsiednimi odstępami. Jest czułym wskaźnikiem aktywności układu przywspółczulnego, odpowiedzialnego za regenerację i wyciszenie.
SDNN
Odchylenie standardowe wszystkich odstępów w zapisie. Odzwierciedla ogólną zmienność rytmu w danym okresie.
LF/HF
Stosunek mocy niskich do wysokich częstotliwości w widmie HRV. Bywa przedstawiany jako „balans współczulno-przywspółczulny”, jednak jego interpretacja jest dyskusyjna, dlatego traktujemy go jako wskaźnik pomocniczy.
HRV a stres i regeneracja
W sytuacji obciążenia zmienność rytmu zwykle maleje, a w stanie odpoczynku rośnie. Liczy się nie tylko poziom spoczynkowy, ale też dynamika: jak mocno organizm reaguje na wysiłek i jak szybko wraca do równowagi. Na HRV wpływają sen, aktywność fizyczna, pora dnia i nawyki - dlatego pomiar porównuje się z własnym punktem wyjścia.
Trening oddechowy z biofeedbackiem HRV
U większości dorosłych oddychanie w tempie około 6 oddechów na minutę wywołuje zjawisko rezonansu - wahania rytmu serca stają się wyraźnie większe i bardziej regularne. Podczas treningu klient widzi na ekranie swoją krzywą rytmu serca i tor oddechowy, a program podpowiada tempo. Regularna praktyka pomaga utrwalić umiejętność świadomego wyciszania się.
Biofeedback HRV często uzupełnia trening EEG. Zobacz, jak działa Biofeedback EEG.
Najczęstsze pytania
Jaka wartość HRV jest prawidłowa?
Czy zegarek sportowy mierzy HRV tak samo?
Powiązane poradniki
Podstawy QEEG · 7 min
Czym jest mapowanie QEEG? Przewodnik po ilościowym EEG
Mapowanie QEEG wyjaśnione prosto: jak powstaje zapis, jak oprogramowanie zamienia go w mapy topograficzne, co oznacza Z-score i do czego wykorzystuje się wyniki.
Przygotowanie · 5 min
Jak przygotować się do badania QEEG? Lista kontrolna
Praktyczna lista kontrolna przed pomiarem QEEG: sen, kofeina, mycie włosów, posiłek, co zabrać ze sobą i jak przebiega wizyta krok po kroku.
Wiedza · 6 min
Fale mózgowe: delta, theta, alfa, SMR, beta i gamma
Przewodnik po pasmach EEG: zakresy częstotliwości fal delta, theta, alfa, SMR, beta i gamma, z jakimi stanami się wiążą i dlaczego liczą się proporcje, a nie pojedyncze pasmo.